dinsdag 16 juni 2009

Moestuinen

Het is weer lente, dus weer tijd om nieuwe beleidstermen uit te poepen. Voor het aankomende beleidsnotaseizoen willen we graag de volgende term voordragen:

Moestuinen

Voorbeeld van context en toepassing: Ter nadere effectuering en borging van een succesvol energietransitiebeleid staan we aan de lat een steviger raamwerk ter stimulering van innovatieniches te realiseren. Hiertoe dienen extra nutriënten in de vorm van microfinancieringen en competiviteits- en innoveringssubsidies versneld aan de innovatievoedingsbodem worden toegediend. Wanneer dit is bewerkstelligd, krijgen initiatiefnemers van beloftevolle projecten een jaar tijd om naar eigen inzicht te moestuinen.

Aanvullende voorstellen ontvangen we graag in de comments.

donderdag 7 mei 2009

Sms'en

Steeds vaker komen we het tegen - werkwoorden die ontstaan uit het zelfstandige naamwoord van een nieuwe technologie. De "Short Message Service (sms)" is daar een voorbeeld van. Volgens mijn Van Dale Groot Woordenboek is dit het werkwoord:

sms’en (onovergankelijk werkwoord; sms’te, heeft gesms’t)

Let op de schrijfwijze en de vervoegingen - de apostrof hoort erbij en is geen teken voor beklemtoning. Gerelateerde woorden zijn de volgende (ook hier is de apostrof niet bedoeld als teken voor de beklemtoning):

sms’je (het; meervoud: sms’jes)
sms-bericht (het)
sms-alert [ɛsɛmɛzəlʏ:rt] (dem; meervoud: sms-alerts)

Opdat u dat weet! Nooit hoop ik van u nog langer "smsen, smsje smsbericht of smsalert" zien.

woensdag 18 februari 2009

Hyperactieve predatordetectiemodule

Tijdens de discussieronde na één van de acht hoorcolleges van het Studium Generale in de wijsbegeerte (in casu Philosophy of Religion) maakte universiteitshoogleraar dr.mr. Herman Philipse (terecht niet zonder enige scherts) gewag van een exotische theorie uit de evolutionaire antropologie en psychologie.

Om te verklaren waarom mensen geloven in spoken, geesten en goden zouden de mensen door middel van natuurlijke selectie en mutatie over een hyperactieve predatordetectiemodule zijn gaan beschikken. De originele Britse benaming is overigens Hyperactive Agency Detection Device (HADD).

Een van de vele curieuze theorieën die evolutionaire psychologie regelmatig weet voort te brengen, vrees ik. Desalniettemin is de term in talig opzicht een prachtige poging.

woensdag 21 januari 2009

Heitie

Op een recente bijeenkomst in de familiaire sfeer, was ook een jonge vader aanwezig. Een aanzienlijk deel van de aanwezigen sprak Fries, waaronder de vader. Deze werd dus geen vader genoemd, maar consequent heitie, vadertje. Het verkleinwoord viel me de eerste paar keer wel op, maar daar zijn natuurlijk diverse verklaringen voor mogelijk. Toen het toch wel heel consequent gebruikt werd, ging ik verder op onderzoek uit. Wat blijkt nu, de betreffende man heeft uitsluitend nog dochters. Zoiemand noem je heitie. Slechts dan, wanneer iemand de eerste zoon heeft toevoegd aan zijn kinderschaar, spreek je van heit - vader.

Was het Nederlands maar zo rijk om dergelijke belangwekkende verschillen in mannelijkheid tot uitdrukking te brengen...

vrijdag 16 januari 2009

Woordkeus

Vandaag belde de voorzitter van de Rechtbank over een "brisante" brief die hij ontvangen had. Mijn gedachten gingen direct naar een brisantgranaat. Uit zijn geëxalteerde toestand en nadere uitleg kon ik echter wel opmaken dat deze lankmoedige man hier niet sprak over de laatste aanval op Gaza.

Ik onderneem direct vermetele pogingen hem tot kalmte te manen door te zeggen dat we een en ander wellicht beter even kunnen opzouten. Daarmee uiteraard doelend op 'het oppotten van bepaalde gedachten of gevoelens'. Nimmer zou ik immers ooit een voorzitter toevoegen dat hij dient op te rotten. In deze licht ontvlambare situatie had ik wellicht beter een ander woord kunnen bezigen....

Polichinel

Met een vriend uit de Achterhoek raakte ik onlangs verwikkeld in een polemiek over de vraag waar men een fles van de abominabele vloeistof "dropshot" zou kunnen kopen. Naast een peperdure, technische gift, zouden we deze fles cadeau doen aan een gemeenschappelijke vriend ter gelegenheid van zijn dertigste verjaardag.

Begonnen via SMS, polemiseerden we door via e-mail. Niet gespeend van de nodige dosis humor in dit reciproque berichtenverkeer, was hij het die de verbale genadeklap uitdeelde. Ik kreeg een bericht met enkel en alleen het woord "Polichinel!" Ja ja, ik heb me toch vrienden...

Ik kon niets anders doen dan hem hartelijk danken voor het aanbieden van zo'n exquis en origineel woord met zijn zodanig fluweelzachte fonetiek dat men het haast als merknaam voor exclusieve parfum geschikt zou achten, terwijl de enigszins negatief beladen betekenis toch weinig aan ambiguïteit overlaat.

po·li·chi·nel [poliʃinɛl] (dem; meervoud: polichinellen, polichinels; verkleinvorm: polichinelletje)

hansworst
▲ betekenisverwante termen
synoniem(en): grappenmaker