woensdag 21 januari 2009

Heitie

Op een recente bijeenkomst in de familiaire sfeer, was ook een jonge vader aanwezig. Een aanzienlijk deel van de aanwezigen sprak Fries, waaronder de vader. Deze werd dus geen vader genoemd, maar consequent heitie, vadertje. Het verkleinwoord viel me de eerste paar keer wel op, maar daar zijn natuurlijk diverse verklaringen voor mogelijk. Toen het toch wel heel consequent gebruikt werd, ging ik verder op onderzoek uit. Wat blijkt nu, de betreffende man heeft uitsluitend nog dochters. Zoiemand noem je heitie. Slechts dan, wanneer iemand de eerste zoon heeft toevoegd aan zijn kinderschaar, spreek je van heit - vader.

Was het Nederlands maar zo rijk om dergelijke belangwekkende verschillen in mannelijkheid tot uitdrukking te brengen...

vrijdag 16 januari 2009

Woordkeus

Vandaag belde de voorzitter van de Rechtbank over een "brisante" brief die hij ontvangen had. Mijn gedachten gingen direct naar een brisantgranaat. Uit zijn geëxalteerde toestand en nadere uitleg kon ik echter wel opmaken dat deze lankmoedige man hier niet sprak over de laatste aanval op Gaza.

Ik onderneem direct vermetele pogingen hem tot kalmte te manen door te zeggen dat we een en ander wellicht beter even kunnen opzouten. Daarmee uiteraard doelend op 'het oppotten van bepaalde gedachten of gevoelens'. Nimmer zou ik immers ooit een voorzitter toevoegen dat hij dient op te rotten. In deze licht ontvlambare situatie had ik wellicht beter een ander woord kunnen bezigen....

Polichinel

Met een vriend uit de Achterhoek raakte ik onlangs verwikkeld in een polemiek over de vraag waar men een fles van de abominabele vloeistof "dropshot" zou kunnen kopen. Naast een peperdure, technische gift, zouden we deze fles cadeau doen aan een gemeenschappelijke vriend ter gelegenheid van zijn dertigste verjaardag.

Begonnen via SMS, polemiseerden we door via e-mail. Niet gespeend van de nodige dosis humor in dit reciproque berichtenverkeer, was hij het die de verbale genadeklap uitdeelde. Ik kreeg een bericht met enkel en alleen het woord "Polichinel!" Ja ja, ik heb me toch vrienden...

Ik kon niets anders doen dan hem hartelijk danken voor het aanbieden van zo'n exquis en origineel woord met zijn zodanig fluweelzachte fonetiek dat men het haast als merknaam voor exclusieve parfum geschikt zou achten, terwijl de enigszins negatief beladen betekenis toch weinig aan ambiguïteit overlaat.

po·li·chi·nel [poliʃinɛl] (dem; meervoud: polichinellen, polichinels; verkleinvorm: polichinelletje)

hansworst
▲ betekenisverwante termen
synoniem(en): grappenmaker

dinsdag 6 januari 2009

Dalmatiek en kazuivel nog aan toe!

Tijdens een fijn bezoek aan het museum Catharijneconvent kwam een delegatie van het Op de bonafide-staf de woorden dalmatiek en kazuivel tegen.

Een dalmatiek is een wit hemd zonder mouwtjes dat deel uitmaakt van de kledinglijn van religieuze bobo's der verscheidene kerken. Overigens gaat 's-hemds historie terug tot de Romeinen. Het lijkt me wel iets om op een volgend huisfeest te dragen (in maart).

Dan de kazuivel, eeh, kazuifel (aldus corrigeerde de spellingcontrole van mijn telefoon me!). Het betreft hier een overkleed, alweer zonder mouwen, dat als laatste der 17 lagen wordt aangebracht als mijnheer de priester het nodig vindt om vanaf de preekstoel de gemeente allerhande zaligmakende prietpraat toe te loeien. Buiten werktijd wil mijnheer priester natuurlijk representatief blijven en blijkt deze duivelse vrijtijdskazuifel erg in. De freelance priester mag deze trouwens opvoeren als aftrekpost voor de inkomstenbelasting, mits er een logo van de zaak op staat van minimaal 40 bij 40 centimer. Dit terzijde.